Twórca awangardy

Religia i wiaraTwórcą Awangardy Krakowskie był Tadeusz Peiper. Okres I wojny spędził w Hiszpanii gdzie zetknął się z nowatorskimi formami twórczości. Po powrocie do Polski, chciał zreformować polska poezję. Swoją działalność rozpoczął od współdziałania z istniejącymi już grupami. Następnym jego krokiem było założenie pisma "Nowa sztuka". Redakcję tworzyli: futurysta - Stern, skamandryta - Iwaszkiewicz i sam Peiper. Różnice pomiędzy nimi były jednak zbyt duże i pismo upadło. Tadeusz Peiper stworzył kolejne pismo o tytule "Zwrotnica", któremu powiodło się lepiej. Nawet po zawieszeniu pisma, grupa skupiona wokół niego pracowała nadal. W okresie tym pojawiły się tomiki poetów Awangardy: Przybosia, Kurka i Ważyka. Nazwa "awangarda" oznacza "przednia straż" i oznacza ludzi poszukujących nowych dróg. Zadaniem Awangardy było, więc stworzenie nowych reguł i zasad. Peiper opisuje cywilizację Miasto Masa. Maszyna, która rządzi się zasadami ekonomii i ładu. Masa ludzka jest jednocześnie odbiorcom i krytykiem, a ich naturalnym środowiskiem są miasta. Maszyna jest doskonałym wytworem ludzkiego umysłu. Na łamach "Zwrotnicy" sformułowano założenia nowoczesnej estetyki w polskiej poezji. Została wydana w pięciuset egzemplarzach i cieszyła się ogromnym powodzeniem i zainteresowaniem.

Już przed I wojną światową w Warszawie działały rewiowe teatrzyki. Najsłynniejszy z nich "Momus" wykreował znanych aktorów: Leona Schillera i Toma Konrada. Teksty dla kabaretu pisali Tadeusz Boy-Żelenski i Adolf Nowaczyński. Posługiwali się oni ostrą anegdotą polityczną i frywolnymi piosenkami. W latach I wojny powstały też inne teatrzyki "Czarny kot", "Sfinus". Na plakatach pojawiły się gwiazdy tj. Pola Raksa, Pola Negrii, Zula Pogorzewska, Michał znicz i Jan Brzechwa. W 1919 roku swą działalność rozpoczął słynne do dziś "Qui Pro Qwo", prowadzony przez Juliana Tuwima. W swoich tekstach używał nie tylko znakomitej literackiej polszczyzny, ale także stosował potoczny, gwarowy język i grę słów. Premiery programów kabaretowych były towarzyskimi wydarzeniami. Swój rozkwit przeżywało też kino, z którym współpracowali literaci. Antoni Słowiński prowadził rubrykę "Kinematografii". Tylko w latach 1920-1932 powstało 400 kin. Również na łamach pism odbicie znalazły zmiany społeczno-polityczne. Protestowano przeciwko sprawnie brzeskiej, torturowaniu więźniów i antysemizmowi. Wśród niskonakładowych publikacji "Marchołt" wychowany przez profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pismo zajmowało się problemami kultury współczesnego życia społecznego.