Nowatorska forma

Religia i wiaraNowatorskie formy okresu międzywojennego objęły nie tylko literaturę, ale również inne dziedziny kultury i sztuki. Grupy awangardowe skupiały nie tylko pisarzy, lecz też plastyków i rzeźbiarzy. Formaliści cieszyli się ze współpracy z poetami i futurystami. Tytus Czyżewski i Stanisław Ignacy Witkiewicz byli jednocześnie malarzami i pisarzami. Z formalistami związani byli także twórcy poszukujący własnej drogi, na przykład Jacek Mierzejewski i Zbigniew Pronaszkowy. Przeważnie oprócz ekspresjonizmu i kubizmu uprawiali oni malarstwo pigmatywne. Grupa twórczą o nazwie "Rytm" kierowali Zofia Styjeńska i Wacław Borowski. Najwybitniejszym twórcą tej grupy był Tadeusz Makowski, twórca charakterystycznych obrazów przedstawiających dzieci. Najwięksi nowatorzy skupiali się wokół pisma "Blok". Odrzucali oni wszystkie tradycje, jakie dotąd obowiązywały w sztuce. Swe obrazy tworzyli techniką fotomontarzu i scenografii. Wśród rzeźbiarzy wybił się Xawery Dunikowski. Wiele swoich dzieł poświęcił on kobietom i macierzyństwu.

Pisarz zdecydowanie unika skrajności i stara się mimo problemów odnaleźć w przemijaniu źródło radości. Motywy wanitatywne, czyli związane z przemijaniem, są dla Naborowskiego głównym źródłem natchnienia, a także opanowania. Spokój, z jakim poeta pisze o sobie, jak o nieboszczyku, szokuje niejednego czytelnika, ale trzeba pamiętać, że polska kultura barokowa była ze śmiercią bardziej związana niż czasy współczesne. Ceremonie pognębione tamtej epoki były niezwykle pompatyczne i rozbudowane. Kwitła poezja epitafialna, a nawet wykształciła się forma sztuki zwana portretem. Poezja Naborowskiego przywołuje jednak także inne treści nie pogodzenie się człowieka ze śmiercią. Do tej poezji klucz stanowią anofory, hiperbole, oraz wyliczenia. Wszystkie te środki stylistyczne maja za główne zadania olśnić czytelnika. Podobny charakter na końcowa pointa. W Szwajcarii powstał dadaizm, wyrażający anarchiczny bunt przeciwko cywilizacji, sztuce, wojnie. Ich utwory pełne były kpiny i sloganów zaczerpniętych z reklam czy też gazet. Zdaniem twórcy surrealizmu, nowoczesny potok słów dadaistów miał swoje uzasadnienie w psychice. Nadrealiści buntowali się przeciwko klasycznym tradycjom i głosili nowy romantyzm. Ich utwory często były oderwane od życia i codzienności. Ostatnio powstałym w tym okresie nurtem był neoklasycyzm, czyli idea czystej formy. Stanowił on kontynuację tradycji klasycznej i symbolizmu. Poezja w tym wydaniu pełna była filozoficznych aluzji, a pozbawiona treści życiowych.