Myśliciele oświecenia

Religia i wiaraMyśliciele oświecenia nazwę okresu, w którym żyli zaczerpnęli od słowa "oświecić", co odnosiło się do szerzenia wiedzy.Termin ten po raz pierwszy został użyty w Niemczech, miedzy innymi przez Immanuela Kanta. Inne określenia epoki, to: wiek filozofii, wiek światła, wiek rozumu. Nazwa ta nadaje wysoką rangę owym czasom i pokazuje wartości, jakim hołdowano. Wiele ideałów oświecenia jest popularnych do dziś. Są to na przykład: wiedza, nauka, postęp, wolność, tolerancja, niezależność poglądów oraz zainteresowanie człowiekiem i jego życiem. Wartości były znane wcześniej, ale dopiero uczeni wieku rozumu ukształtowali z nich odpowiedni system i przekonali do niego wiele społeczeństw. Myśl oświecenia wyrosła z filozofii XVII wieku, ale dopiero w XVIII wieku stopniowo się rozwinęła i opanowała większość krajów europejskich. Trudno jednak wykazać początkową datę, wiadomo jednak, że zwieńczeniem epoki w Europie jest Wielka Rewolucja Francuska trwająca od 1789 roku do 1795 roku. Natomiast w Polsce za koniec wieku światła uznaję się czasy reform Sejmu Wielkiego. Z początkiem XIX wieku nadeszły czasy romantyzmu i filozofia oświecenia stopniowo ustąpiła miejsca założeniom nowej epoki.

Światopogląd epoki rozumu jest złożony z kilku prądów umysłowych, które swój początek mają w XVII-wiecznej filozofii.Krytycyzm negował wszelkie gotowe rozwiania oraz tradycję. Za prawdę uznawał jedynie fakty oraz sprawdzone i uzasadnione twierdzenia, które mogły ulec zmianie pod wpływem odkrycia nowych materiałów. Najważniejszym prądem umysłowym oświecenia był racjonalizm, którego stworzycielem jest Kartezjusz. Jego hasło brzmiało: "Myślę, więc jestem". Według tej myśli poznanie rozumowe jest możliwe tylko wtedy, gdy dochodzimy do niego za pomocą nauki i wiedzy. Rozum miał za zadanie poznawać i wartościować różnego rodzaju twierdzenia. Natomiast Francis Bacon uważał, że poznanie oparte jest najpierw na doświadczeniu, a potem refleksji rozumowej. Prąd ten to empiryzm i przeciwstawia się krytycyzmowi oraz racjonalizmowi, które oparte są przede wszystkim na rozumowaniu. Optymizm poznawczy łączył w sobie naukę i rozum. Wyznający ten pogląd chcieli poznać prawa rządzące społeczeństwem i przyrodą, wierzyli w postęp i świetlaną przyszłość świata.Sensualizm zakładał, że wiedzę można osiągnąć po przez zmysły. Często prowadziło to do materializmu, czyli stwierdzenia, że to, czego nie możemy doświadczyć zmysłami nie istnieje.