Dwudziestolecie między wojenne

Religia i wiaraPo zakończeniu I wojny światowe Europę ogarnęło przygnębienie i marazm. Siłę tych uczuć pogłębił też Wielki Kryzys Ekonomiczny, wywołany krachem na nowojorskiej giełdzie. Zmieniały się też stosunki społeczne, dokonywała się emancypacja kobiet, a moda dopuszczała coraz większą swobodę obyczajów. W atmosferze tej zmieniło się też oblicze literatury. Odchodzono od realistycznej prozy, a wierny opis zastępowano syntezą, metaforą czy podtekstem myślowym. Antywojenne treści zawarło w swych utworach wielu pisarzy. Za najwybitniejsze dzieło satyryczne o I wojnie światowej uznaje się "Przygody dobrego wojaka Szwejka" Jarosława Haśko. Obok utworów nacechowanych pesymizmem i tragizmem pojawiały się inne reakcje na wojnę. Szukano swobody obyczajowe, beztroski i odprężenia. Odrzucono wszystko, co krępowało jednostkę-normy etyczne, obyczajowe i nakazy religijne. Wszystko to zostało odtrącone po to by człowiek mógł osiągnąć szczęście i wolność. Dokonano również przewrotu w sposobie przedstawienia następstwa wydarzeń. Czasem powieści nie rządziła już chronologia, lecz refleksje i wspomnienia pisarza. Zachowując klasyczną jedność miejsca i czasu, pisarze ukazywali jednocześnie te same wydarzenia widziane oczami różnych ludzi. Była to tak zwana technika symultaniczna wzorowana na homeryckiej "Odysei". Obok dzieł nowatorskich powstawały nadal utwory osadzone w tradycji dziewiętnastowiecznej. Były to przede wszystkim sagi wyrażające tęsknotę za spokojem i stabilizacją.

W dwudziestoleciu międzywojennym pojawiły się nowe kierunki poezji. Za najważniejszy uważa się Ekspresjonizm, który swój początek miał jeszcze przed I wojną światową. Korzeniami sięgał on do średniowiecza, baroku i romantyzmu. Ekspresjoniści akcentowali chęć wyrażania uczuć, a owo dążenie wiązali z potrzebą piękna i harmonii. W swoich dziełach operowali gwałtownymi uczuciami: ekstazą, przerażeniem i uniesieniem. Swoją twórczość nazywali "krzykiem duszy". W Polsce w latach 1917-1922 ukazywało się pismo "Zdrój", które propagowało hasło ekspresjonistów. Kolejnym nowym i nie mniej ważnym nurtem był futuryzm, którego nazwa pochodziła od słowa "futurus"- przeszły. Futuryści uważali się za twórców awangardy przyszłości. Byli zafascynowani nowoczesnością, wynalazkami i techniką. Zwalczając tradycję radykalnie przekształcili język swoich twórców.