historia portal historyczny

Religia i wiaraXVII wiek w kulturze europejskiej nazwany jest barokiem. Okres ten charakteryzował się bogactwem form i treści.Na czas trwania baroku przypada również klasycyzm i początki oświecenia. Dlatego bardzo trudno określić czy barok jest epoką taką jak starożytność, średniowiecze i renesans, czy po prostu kierunkiem w ówczesnej sztuce. Wszystkie prądy XVII wieku są jednak omawiane osobno mimo to, że występują niemal równocześnie. Terminu "barok" zaczęto używać dopiero w XIX wieku. Reprezentanci myśli barokowej niebyli świadomi swojej oryginalności i inności wobec sztuki renesansu. Barok zerwał z funkcjonalną i przejrzystą sztuką odrodzenia. Natomiast myśliciele oświecenia nazywali swych poprzedników barbarzyńcami winnymi za upadek nauki, sztuki i kultury. Nazwa epoki wywodzi się od portugalskiego słowa "barocco" oznaczającego perłę o niegeometrycznym kształcie. To określenie odnosi się do symboliki kierunku kulturowego oraz charakteru sztuki XVII wieku. Duży udział w rozpowszechnieniu baroku w Europie miała kontrreformacja. W epoce dominowały elementy chrześcijańskie. Jednak na rozwój baroku miały wpływ dwory królewskie i magnaci.

Barok Słowo barocco pochodzi z języka włoskiego i w tamtej epoce oznaczało specyficzny typ rozumowania, wedle, którego logiczne poprawne rozumowanie nie prowadzi do prawdziwych twierdzeń. Z czasem tego określenia zaczęto używać także, gdy mową o nieregularnych kamieniach szlachetnych. To właśnie nieregularność jest jednym z kluczowych pojęć epoki baroku. Nowa epoka jest opozycją pomiędzy walką, a pokojem i nie jest tylko prostą figurą retoryczną. Mimo ówczesnych idei na całym świecie zamiast pokojowego współistnienia wszystkich wyznań chrześcijańskich toczą się wojny religijne. Podłożem tych wojen jest oczywiście reformacja. Z czasem konflikty coraz bardziej się nasilają, a olbrzymia rolę odgrywa sobór trydencki. Jego celem jest wypracowanie mechanizmów, które umożliwiły zatrzymanie rozwoju reformacji, a także próba odzyskania pozycji utraconych przez Rzym. Sytuacja wewnętrzna Polski także nie była astabilna. Publicystyka baroku wskazywała na liczne niebezpieczeństwa ustrojowe i stało się jasne, że nie będzie możliwości zreformowania państwa.

Barok narodził się w południowej Europie i dzieli się na okresy: wczesny, dojrzały i późny.Barok najwcześniej ukształtował się we Włoszech i Hiszpanii. Jego początek w tych krajach datuje się na połowę XVI wieku. Prąd ten stopniowo opanował cały kontynent europejski. W Polsce początek trwania baroku przypada na schyłek XVI wieku, a koniec na połowę XVIII wieku. Jednak należy uwzględnić fakt, że wiek XVIII w naszym kraju to czasy saskie, w których panował kryzys państwa, kultury i sztuki. Barok najszybciej, bo już w połowie XVII wieku zakończył się we Francji.